Het antwoord luidt alweer: nee. Want die organisatie had in overleg met ons het volgende beleid geformuleerd: ‘Wij willen dat medewerkers flexibel werken, maar ook veilig en gezond. Wij zijn bereid om hierin te investeren, maar wij eisen ook van onze medewerkers dat zij zorgen voor hun eigen gezondheid.’
En als de medewerkers in gebreke blijven? Dan komt de leidinggevende bij hem langs, of een P&O’er: ‘Joh, dat bureau is ingesteld voor iemand van 1,66 m, en jij bent zeker 1,90 m. Dus daar kun je niet aan werken.’ Weigert iemand vervolgens om zijn gedrag aan te passen, dan krijgt hij een brief. ‘Jij bent niet bereid je te conformeren aan ons beleid, dus ben je zelf verantwoordelijk voor eventuele gezondheidsschade.’ U ziet: door een arbobeleid te formuleren, wordt het vanzelf minder vrijblijvend.
Dit geldt ook voor de leidinggevenden. Vóór de formulering van het arbobeleid zagen veel van hen arbo niet als hun verantwoordelijkheid. Volgens hen was dat meer een onderwerp voor P&O. Onze taak was ze duidelijk te maken dat P&O alleen ondersteunend is, en dat de verantwoordelijkheid wel degelijk berust bij hen. Onze taak was ook om te gaan praten met de directie. Want alleen die is in staat om voldoende druk uit te oefenen. Het is de directie die de keuze moet maken om managers die in gebreke blijven, hard aan te pakken. Ook diegenen die met glans hun targets halen, en dus wel een potje kunnen breken.
Inmiddels zien alle betrokkenen in wat er van hen wordt verwacht. Arbo vormt een vast onderwerp in de kwartaalrapportages, op het werkoverleg en tijdens functioneringsgesprekken. En dat allemaal dankzij een helder geformuleerd arbobeleid.
Een arbobeleid maakt arbo dus minder vrijblijvend. Maar er is meer: het brengt ook eenheid. Soms zien we in organisaties een veelheid aan veiligheidsvoorschriften, verzuimprotocollen en meldingsplichten. Het is allemaal organisch gegroeid en er valt nauwelijks een onderlinge samenhang te bespeuren. Vanwaar onze aandacht voor een arbobeleid dat bij de organisatie past. Op het moment dat je dat hebt geformuleerd, vormt het een kapstok waaraan de andere spelregels en procedures worden opgehangen. Het resultaat: een samenhangend geheel.