RI&E wordt scherper.

In 2022 is er het een en ander veranderd om de kwaliteit van de RI&E te verbeteren. Het gaat om de volgende wijzigingen:

1 – Onderliggende oorzaken benoemen

Veel RI&E’s zijn symptomenlijstjes met vinkjes. Maar er ontstaan steeds weer nieuwe symptomen die je moet wegwerken. Dus je loopt vaak achter met de maatregelen. Het gaat erom dat je weet waar die symptomen vandaan komen: Wat zijn de oorzaken? Daarom wordt het verplicht om ook de onderliggende oorzaken van die symptomen te benoemen. Hoe komt het bijvoorbeeld dat er in een hal een onveilige machine staat? Komt dat doordat de inkoper niet op veiligheid let? Of is de handleiding niet gebruikt? Of: hoe komt het dat er steeds spullen voor de nooduitgang staan? Misschien is er te weinig ruimte of onvoldoende toezicht. Dat soort zaken moeten voortaan ook in de RI&E staan. Dus niet alleen een risico met een maatregel.

2 – Beoordelen effectiviteit maatregelen

Het is ook verplicht om de effectiviteit van de genomen maatregelen te beoordelen. Hoe goed werken die? Nemen ze ook de achterliggende oorzaken weg?

3 – Systeemtoets of scopetoets door kerndeskundigen

We gaan het tegenwoordig hebben over een systeemtoets en een scope toets. De systeemtoets wordt door de kerndeskundige uitgevoerd over de volle breedte van de arbeidsomstandighedenproblematiek binnen de betreffende organisatie die de RI&E heeft gemaakt. Daarbij kijkt hij bij de systeemtoets of alles wat wettelijk verplicht is en naar alle arbeidsbelastende factoren, beschreven is in de RI&E. Met andere woorden: zijn de verplichte onderdelen aanwezig. Dit betreft geen inhoudelijke beoordeling en kan daarom over de volle breedte door elke gecertificeerde kerndeskundige uitgevoerd worden. Daarnaast moet bij de scopetoets worden getoetst of de RI&E afdoende ingaat op alle risicofactoren die zich voor kunnen doen: is de inventarisatie verricht met de juiste methoden, zijn de juiste beheersmaatregelen genomen? Dit betreft een toets die valt binnen de scope van de kerndeskundige; een toets die dus wordt afgedekt door het expertisegebied van de bedrijfsarts, hoger veiligheidskundige, arbeidshygiënist of arbeids- en organisatiedeskundige.

Het kan dus voorkomen dat een organisatie twee of meer Arbo kerndeskundigen in moet schakelen omdat de risicogebieden breder zijn dan die vallen binnen de scope van één kerndeskundige. Verder worden vanaf 1 juli 2022 ook  hogere eisen gesteld aan de Arbo-kerndeskundigen die de RI&E toetsen. Zij moeten een examen afleggen onder regie van Hobéon, een onafhankelijke certificerende instantie.

4 – Handhaving

De Nederlandse Arbeidsinspectie gaat de aangescherpte RI&E strenger controleren.